Kookgereedschap

Anti-aanbakpannen (Tefal, Teflon) staan berucht om hun kanker-verwekkendheid, en worden verboden in de USA (maar nog niet in de EU).
De oorzaak zijn perfluorkoolstofverbindingen (PFC's), zoals PFOA en PFTE.
Zie ook dit artikel (waaruit ook duidelijk wordt dat de meeste mensen PFOA in het bloed hebben).
DuPont Co (ook bekend van insecticiden en gentech ontwikkeling) kreeg onlangs (19-05-05) een dagvaarding omdat ze 20 jaar lang onderzoeks-resultaten had achtergehouden omtrent PFOA (perfluorooctanoic acid ) en PFTE - het giftige bestanddeel van Teflon, zie hier.
Teflon is niet geschikt om te bakken met hoge temperaturen, omdat de giftige Teflon dan verdampt. Toch zullen de meeste mensen hun biefstuk dichtschroeien in een teflon pan...

Grandjean e.a. (Jama 2012) tonen aan, dat PFC's het imuunsysteem aantasten: een 2 maal zo hoge dosis in het bloed geeft een halvering van het aantal antistoffen in het lichaam.
Het onderzoek wordt bekritiseerd, omdat het gebruik van pfc's 'de laatste tijd is teruggedrongen'. De critici (zoals toxicoloog van den Berg, lid van de Gezondheidsraad) weten zelf echter niet waar ze over praten.
Cijfers over de inname hier - en de gevolgen van het dagelijks gebruiken van tefalpannen - zijn namelijk niet bekend.

Het lijkt een ernstige tekortkoming in de gezondheidspolitiek te zijn (en dat mag van den Berg zich aanrekenen), dat zo een algemeen gebruikt gereedschap zo weinig onderzocht wordt - terwijl er al tientallen jaren hevige kritiek op is (zie hier).

Als je ze toch gebruikt:
- Niet te heet laten worden (wat bij biefstuk en roerbakken ondoenlijk is), dan komt er zeer veel giftig gas vrij uit de teflonlaag, en slijt die extra snel.
- Niet afwassen in de afwasmaschine ! Ook al staat erop dat dit kan. De teflonlaag raakt eerder aangetast en zal meer gaan afgeven.
- Als er krassen in komen - meteen weggooien. Niet alleen stukjes Teflon komen vrij, maar ook de onderliggende aluminiumlaag maakt dan kontakt met voedsel.

ALTERNATIEVEN

Er zijn nauwelijks andere bakpannen meer te krijgen. Allerlei roestvrijstalen en emaille koekenpannen zijn de revue gepaseerd - maar de meesten plakken vast, bij de onervaren* gemiddelde gebruiker.
Een redelijk goed, goedkoop stalen pannenmerk is De Buyer met een 28 cm koekenpan voor ruim € 20.
De Buyer is niet te vergelijken met het beste roestvrijstalen merk, dat nauwelijks aanbakt, DeMeyere Atlantis, maar dan heb je het wel over een pan van € 200...

Drie nieuwe anti-aanbak alternatieven, die veel perfekter lijken, zijn de SCANPAN™ BK Balans+ en de GreenPan™ - de prijs meer dan waard. Greenpan gebruikt in plaats van Teflon THERMOLON.
Thermolon is steviger, bevat geen giftige bestanddelen, en kan veel hogere baktemperaturen aan dan teflon (en is dus wel geschikt voor roerbakken en om vlees dicht te schroeien).
Het Nederlandse merk BK heeft nu thermolon anti-aanbakpannen, de 'BK Balans+' serie, die zo'n € 20 goedkoper is dan Scanpan en Greenpan, aanbevolen wordt de 28cm pan voor €42,95 zie bijv. Wehkamp.


Gietijzeren gelakte pannen zijn meestal van goede kwaliteit, maar de goedkoopste zijn soms dun, en slecht afgewerkt - een kwestie van goed kijken en vergelijken.
Alleen de meer ervaren kok kan een pannenkoek of vis bakken in een gelakte pan, zonder dat die vast blijft zitten... maar om in te braden en koken zijn gelakte pannen prima.

Aluminium

Gegoten aluminium braadpannen worden niet geadviseerd - aluminium is slecht voor mens en milieu, en bij een beschadigde laklaag komt aluminium in het eten (bovendien zijn deze pannen meestal voorzien van een teflonlaag).



Zie lichaamsverzorging voor meer info over aluminium.
Kinderen krijgen i.h.a. de grootste dosis aluminium via verpakkingen (blikjes, tubes) binnen.

ROESTVRIJ STALEN pannen geven in mindere mate ook metalen af, en vormen in contact met hete olie ACROLEIN (kankerverwekkend).

Voor KOKEN zijn roestvrij stalen pannen de beste oplossing, voor BRADEN wordt de geglazuurde (gelakte) pan of thermolon aanbevolen...

De OVEN (en magnetron*) is een mooi alternatief voor zowel koken als braden, als er geen aluminium schaaltjes worden gebruikt... (gril, glazen schaal).

  * over de magnetron zijn negatieve berichten te lezen, het zou schadelijke reactieproducten opleveren, zoals transgene vetzuren, gevaarlijke lichaamsvreemde eiwitten en een hoger stralingsniveau... ook de toegestane 'lekstraling' (via de magnetrondeur) is volgens sommige bronnen discutabel... vooral de ogen zijn hier kwetsbaar voor (dus - voor alle zekerheid - niet vlak voor de magnetron naar binnen kijken).
tegelijkertijd is ook aangetoond dat kort koken in de magnetron beter is dan lang koken met veel water en dan het kookvocht weggooien...

Gas of elektra ?

Koken op elektriciteit is gezonder dan op aardgas (even afgezien van de zware metalen fall-out over Nederland door de kolencentrales).
Verbrandingsgassen zijn nooit gezond, maar met aardgas líjkt het wel mee te vallen, als een goede afzuigkap gebruikt wordt !
Aan aardgas is tetrahydrothiofeen toegevoegd als reukstof.
Tetrahydrothiofeen is in kortdurende testen met mensen alleen sterk misselijkmakend bevonden. Bij ratten is een langdurige dagelijkse inname van 0,7 gram neurotoxisch en genotoxisch bevonden. Over de mogelijke schadelijkheid van het verbrandingsproduct, moet nog e.e.a. uitgezocht worden.

BARBECUE

Houtskool uit de Derde Wereld (zoals uit Argentinië), wordt vaak gewonnen uit hout van gekapt oerbos - al zijn er enkele producenten, die milieuverantwoord produceren..
Houtskool uit Europa is meestal verantwoord geproduceerd uit beukenhout(afval).
De herkomst van de houtskool wordt meestal niet vermeld op de zakken - een ernstige tekortkoming.
Zie de uitzending van de Keuringsdienst van Waarde hierover.

Barbecuekolen aansteken geeft een giftige, dioxinerijke rook af.
Alleen op vergrijsde kolen mag gebakken worden !
Zout wat er tijdens het bakken opvalt, geeft extra dioxines (door het verbranden van de chloor in het zout - natriumchloride), en vlammen onder het vlees moeten voorkomen worden.

Vervolgens moet het - met verbrand vet en dioxine verontreinigd - as als giftig vliegas behandeld worden, eigenlijk... en, net als kolencentrale-vliegas, in ZEER OPEN asfalt of stoeptegels verwerkt worden..
maar meestal verdwijnt het gewoon in de groencontainer.
Pas op voor de fijnstofwolk bij het schoonmaken ! Adem inhouden...

Volgens de chemische industrie, die de gevaren van dioxines probeert te relativeren (niet iedere dioxine is even schadelijk - maar wèl die van de barbecue !), is de mens genetisch opgegroeid met dioxines: in de prehistorie bakte de mens al op houtvuurtjes - waardoor dioxineproeven op dieren niet geldig zouden zijn...
Uit recent Nederlands onderzoek blijkt echter het tégendeel: dioxines veroorzaken enorme lichamelijke en geestelijke problemen => veel ernstiger dan uit testen op ratten blijkt ! (Z.E.).

Toch blijft de échte barbecue één toppunt van gezelligheid en lekkerte, dat ik mezelf en mijn gezin niet graag ontzeg (zo af en toe)...